Fęrsluflokkur: Heilbrigšismįl

Önnur śtskżring

Glešst yfir trś Trentons og foreldra hans. Oft er hiš óśtskżranlega einmitt žessi ęšri kraftur sem streymir um ęšar okkar.

Hinsvegar var žaš lķffęraskiptin sem vöktu įhyggjur og óhug minn. Einmitt žetta er martröš margra, ķ eina tķš hét žaš “kviksettur“ og žaš var žegar lęknavķsindin voru aftar į merinni en ķ dag. Hinsvegar,ólķkt sem žau telja sér trś um (sama gilti raunar į mišöldum), eru žau vķšsfjarri žvķ aš vera óskeikul. Eins og dęmin sanna. Hef alltaf haft fyrirvara į umręšunni um ętlaš samžykki og get žvķ bara tekiš undir žęr efasemdir sem til stašar eru varšandi brįšręši ķ framkvęmd lķffęragjafa.

Heiladauši er alls ekki til.
Hann er uppfinning ķgręšslufręšinnar.
  Prófessor Franco Rest


mbl.is Vaknaši śr dįi į sķšustu stundu
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Athyglisvert myndband

Žaš veršur efalaust įhugaveršur fyrirlestur Dr. Jordans Peterson ķ Silfurbergssal Hörpunnar dagana 4. og 5. jśnķ nk. Langaši aš hafa žetta brot śr vištali breska blašamannsins Cathy Newman viš Petterson ķ janśar 2018. Žetta brot hefur veriš kallaš “Ha, Gotcha“ af įstęšum sem koma fljótlega fram ķ vištalinu:


mbl.is Berst gegn öfgum og ofstęki
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

#égstyšljósmęšur

Ljósmęšur hafa tekiš į móti öllum mķnum börnum, žaš elsta fęddist į Eirķksgötunni og öll hin heima.  Į žessar stétt meira aš žakka en flestum öšrum.  Verš lķka aš bęta žvķ aš enda žótt ég glešjist yfir stušningi Lęknafélagsins viš mįlstaš ljósmęšra, stafar vandi ljósmęšranna m.a. af oftrś samfélagsins į lęknum og vélunum žeirra sem segja ping. 


mbl.is Stjórn Lęknafélagsins styšur ljósmęšur
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Angar klįmvęšingarinnar

Jį Kolbrśn, en žetta er ekki vel einhlķtt. Sonur minn er į 1. įri ķ framhaldsskóla og lęknanemahópur frį Įstrįši kom ķ heimsókn og sżndi efni sem honum žótti klįmfengiš. Žar hefši fyrirlesarinn lofaš klįmįhorf og sagst horfa drjśgt į žaš sjįlfur. Tjįši sig um mikilvęgi žess ķ žroskaferli ungmenna. Stemningin yfir "kynfręšslunni" var öll į žann dśrinn aš syni mķnum ofbauš svo aš hann stóš upp og kvaddi. Kvartaši sķšan til skólastjóra. Ķ bréfaskriftum sem fylgdu milli mķn og skólastjórans ręddi hann um sęrša blygšunarkennd og afar misjöfn višmiš fólks.  Breytti žar engu um aš kennarar hefšu yfirgefiš stofuna svo enginn starfsmašur skólans vissi hvaš hefši gengiš į.
Aušvitaš er žetta samfélagslegur sjśkdómur sem hittir okkur öll fyrir, įn tillits til žess hvort mašur er klįm "neytandi" eša "neitandi". menn sem konur og ekki annaš ķ boši aš berjast gegn žessu. Hér snżst žetta ekki um neitt annaš en viršingu sem viš VERŠUM aš hafa hvert fyrir öšru.


mbl.is Drengir yngri en 11 įra horfa į klįm
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Barnanaušgarinn Kinsey

Sem stendur er veriš aš vinna nįmsefni ķ nafni kynfręšslu, réttinda barna eša kynhneygšar ķ skólum. Žetta nįmsefni snżr aš forvörnum og snemmkynfręšslu barnsins og gerir žaš aš skyldunįmsefni ķ skólum! En ķ raun réttri grafa hér stjórnvöld undan kynuppeldinu.
Žetta hófst ekki ķ gęr heldur į sér langan og alžjóšlegan ašdraganda.
Upphafiš aš öllu žessu var śtfęrt og innleitt ķ smįatrišum įriš 1938 ķ Bandarķkjunum af kynjafręšingnum Alfred C. Kinsey.
Alfred Kinsey er gjarnan nefndur "mikilvęgasti“ kynjafręšingur 20. aldarinnar. En žaš er alrangt!
Vissulega var hann „įhrifamesti“ žįtturinn ķ skošunamótun sam- félagsins hvaš kynhegšun varšar – en žaš er allt annaš. Raunar eiga nįnast allar nśverandi kynfręšslustefnur ķ heiminum rętur sķnar aš rekja til verka Kinseys!
Žessar stefnur mišla žvķ sjónarhorni kynferšis aš „allir hlutir séu mögulegir“. Hin svonefnda nśtķmahugsun um kynlķf og kynhegšun er mótuš af Kinsey. En ķ framkvęmd hefur žaš sżnt sig aš hér er um aš ręša stórhęttulegan hugsunarhįtt sem hefur leitt til ótölulegra glępsamlegra athafna.
Meš bókum sķnum setti Dr. Sex, (en svo var hann nefndur) mark sitt į kynferšislegan hugsunarhįtt nįnast alls heimsins! Sumsé mašur sem meš oršum sķnum hefur vald yfir fjölda žjóša. Mašur sem meš fręšum sķnum er nś fyrst virkilega farinn aš bera įvöxt.
En hver nįkvęmlega var žessi Kinsey?
Śr žvķ sem komiš er gęti engin spurning veriš mikilvęgari en žessi.
Į starfsferli sķnum safnaši Kinsey 18.500 kynlķfsdęmum meš sérstöku dįlęti į börnum undir lögaldri meš žaš aš leišarljósi aš opinbera žau. Ęšsta markmiš Kinseys var hinn kynferšislegi margbreytileiki. Sjįlfan sig nefndi hann „afturhaldsaman vķsindarmann“ en įriš 1997 dró žżska tķmaritiš Der Spiegel (sjį HÉR) hiš ótrślega tvöfalda lķferni Kinseys fram ķ dagsljósiš.


Koma grunnrannsóknir um kynhegšun fólks til įlita ķ huga fólks sem veit fyrirfram aš frumkvöšull žeirra var glępsamlegur barnanķšingur og tölfręšifalsari?


Vissir žś aš grundvöllur žeirrar snemmkynfręšslu sem nś er ķ tķsku, hvķlir sannanlega į „vķsindlegum grunni“ af žessu tagi?
Žaš sem Alfred C. Kinsey taldi vera „venjulegt kynlķf barna“ var ekkert annaš en kynferšislegar pyndingar į börnum. Kinsey hafši įstrķšufullan įhuga į „fullnęgingargetunni” og sér ķ lagi hjį börnum, ž.e.a.s. hjį drengjum ókomnum į kynžroskaaldur og sem fį ekki sįšlįt!
Į grundvelli rannsókna Judith Reisman (sjį HÉR) var gerš heimildarmyndin „The Children of Table 34“ (Börnin į lista 34 - sjį HÉR). Myndin, sem opinberaši hryllilega hluti, var gerš frekari žolendunum til verndar.

Ķ nįnu samstarfi viš hr. Green kom til žessa djöfullega lista 34. Hópur frį BBC kom upp um aš hr. Green vęri Rex King, fjöldanaušgari sem misnotaši meir en 800 drengi og stślkur kynferšislega. Į žessum lista flokkaši Kinsey upplżsingar um fullnęgingargetu hvorki meira né minna en 317 karlkyns ungbarna og drengja.


mbl.is Tilraun meš kynfręšslu frį 1. upp ķ 10. bekk
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Barnabętur ķ Žżskalandi

Žar sem ég žekki til ķ Hamburg, Žżskalandi fletti ég snöggvast upp hjį žeim hvernig žeir haga mįlum. Einhver munur getur veriš milli Bundeslandanna. 

Viš fęšingu barns er hęgt aš sękja um foreldrafé sem er aš jafnaši 67% (65-100%) af fullum nettólaunum. Žaš er aš lįmarki €300 (ķkr 38.337) og hįmarki €1800 (230.022) og fęst fyrstu 14 mįnušina eftir fęšingu. Allskonar aukagreišslur auka foreldrum möguleikann aš vinna hlutastarf.

Aš auki eru barnapeningar mįnašarlega greiddir, €192 (ķkr. 23.536) fyrir hvert barn, einhver hękkun er fyrir hvert barn eftir 3. barni.

Žannig fęr barnafólk aš minnsta kosti kr. 61.837 fyrsta įriš til aš aušvelda žeim barnsburšinn.

Žetta er vel aš merkja greišslur frį hinu opinbera, ekki žaš sem hver og einn žiggur frį sķnum vinnuveitanda vegna lögbundins fęšingarorlofs.


snjallsķmafķkn

Nś hlżtur einfaldlega greinin ķ Morgunblašinu aš hafa veriš ķtarlegri og betri en žessi takmarkaši stśfur sem mbl.is birtir.  En mašur veit aldrei.

En fyrir žį sem vilja auka skilning sinn į žessu vandamįli žį er hérna (lķklega) greinin sem einhver žżšandi snaraši śr fréttaskeyti frį fréttaveitunni AFP (eru žżšendur į lęgri launum en blašamenn?).  Ég fę raunar ekki séš aš Scientific Reports sé tķmarit heldur gagnagrunnurinn nature.com  Hvaš um žaš.  En sķšan fylgja hérna 4 ašrar greinar śr sama grunni og greinarnar frį nature.com

Daily touchscreen use in infants and toddlers is associated with reduced sleep and delayed sleep onset
https://www.nature.com/articles/srep46104

Analysis of circadian properties and healthy levels of blue light from smartphones at night Įhugaverš grein seem fjallar um neikvęš įhrif į svefn ķ kjölfar lękkunar melantónķns af vegna ljóssins af sjallsķmaskjįm
https://www.nature.com/articles/srep11325

To use or not to use? Compulsive behavior and its role in smartphone addiction  Įrįttuhegšun og hlutverk hennar ķ snjallsķmafķkn.
http://www.nature.com/tp/journal/v7/n2/full/tp20171a.html



Og sķšan til įherslu, tvęr greinar sem fjalla um vanda ķ kjölfar svefntruflana
Narcolepsy
https://www.nature.com/articles/nrdp2016100

Association between sleep duration and overweight: the importance of parenting  Grein um tengsl milli svefns offitu: mikilvęgi uppeldis.
http://www.nature.com/ijo/journal/v36/n10/full/ijo2012119a.html


mbl.is Snjallsķmabörn sofa minna
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Ęi, ekki nśna ...

Nśna fer Landlęknir offörum og heimtar allsherjarbólusetningu į alla, žingkonur Sjįlfstęšismanna krefjast žess aš allir óbólusettir séu fluttir śtķ einhverja eyju utan alfaraleišar og blöšin fyllast af hryllingssögum af hvernig žetta var. Ojęja. Žessi 95% bólusettra er žó vęntanlega öruggir gegn veikinni.


mbl.is Mislingar stašfestir į Ķslandi
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Kįra-Care?

Enda žótt žetta sé lżsing į Obama-Care og alśšinni sem bandarķskt kerfi sżnir börnunum sķnum, er žetta lķka lżsing į žvķ sem yfirmenn sjśkrahśsa telja meš„ešlilegum hętti“ og žvķ sem notendur sjśkrahśsa upplifa.
Sem leišir lķka hugann aš ofurhįtękni sjśkrahśsinu sem Kįri ofl. vilja aš rķsi.  Er sami munur į žeirra skynjun og žess raunveruleika sem viš viljum?  Žeir hömrušu į žvķ aš žetta vęri ašalkosningamįliš į mešan aš venjulegar fjölskyldur berjast ķ bökkum viš aš lįta enda nį saman.

Og aš lokum: smį myndskeiš frį Monty Python ķ tilefni dagsins.


mbl.is Ól barn ķ bķlnum, ber aš greiša 7.400 dali
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Ljósmęšur vs. stofnanavęšingin

Krķsan sem ljósmęšur eiga viš aš etja er hluti af stofnanavęšingu afturhaldssams lęknakerfis.  Af lęknum innan žess kerfis er vissulega nóg.  Hluti žeirra berst fyrir launahękkunum langt umfram sįtt ķ landinu - hótušu aš öšrum kosti aš munstra sig erlendis og skilja landiš eftir lęknalaust (sem rķmar raunar viš stefn stjórnvalda aš koma žeim öllum į höfušborgarsvęšiš).
Hvet stjórnvöld aš gera vel viš ljósmęšur, ólķkt betra samband myndast milli męšra (og fešra) viš ljósmęšur en viš lękna sem aušveldar allan barnsburš.  Og svo eru žęr miklu ódżrari, bęši ķ launum og meš hnitmišašri menntun aš baki.


mbl.is „Rįn um hįbjartan dag“
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband